Jak funkcjonuje radioterapia protonowa?

Dalsze informacje na temat:


Porównanie krzywych dawek głębokich różnego rodzaju promieniowania. W tradycyjnej radioterapii stosowane są promienie rentgenowskie wzgl. gamma lub też promienie elektronowe. Ich rozłożenie w głębi znacznie różni się do wysokoenergetycznego promieniowania protonowego. Zastosowanie promieniowania protonowego umożliwia wyraźnie lepsze ograniczenie dawki promieniowania do okolicy tkani nowotworowej.



Forma budowy koła modulatora. Przez obracające się koło modulatora z precyzyjnie obliczonymi stopniami wytwarzany jest rozciągnięty "płaskowyż" dawki głębokiej. W zależności od profilu wiązki promieni stosowane jest specjalnie skonstruowane koło modulatora. Centrum HZB posiada ponad 50 kół modulatora do modulacji wiązki promieni.


Protony tak zróżnicowane energetycznie muszą być stale mieszane, aby możliwe było uzyskanie żądanej jednorodności w obszarze "płaskowyżu" dawki. Ze względów praktycznych tarcze absorberów wstępnych zostają stosownie do grubości ustawione na specjalnym kole (kole modulatora), który wprawiony zostaje w szybki ruch obrotowy i umieszczony w wiązce promieni. W ten sposób poszczególne segmenty koła modulatora wytwarzają po kolei poszczególne krzywe Bragga o przesuniętym zasięgu i określonej intensywności, tak więc w średniej czasowej powstaje żądane rozłożenie dawki głębokiej. Zasięg i głębokość modulacji są indywidualnie dopasowane do każdego pacjenta, tak by naświetlany nowotwór pewnie znajdował się w „płaskowyżu” krzywej dawki głębokiej.



Kształtowanie pola naświetlania

Wiązka protonów zostaje na cel terapii tak przygotowana, aby obok głębokości naświetlania określona została również krawędź pola naświetlania. Poza polem protony zostają za pomocą metalowych kolimatorów skutecznie wytłumione. Wewnątrz pola wiązce promieni stawiane są surowe wymagania odnośnie jakości promieniowania pod względem ustawienia (równoległości i wycentrowania) oraz równomierności (jednorodności). W ramach zabezpieczenia jakości przed naświetlaniem przeprowadzane są regularne pomiary próbne gwarantujące, że żądana dawka zostanie rzeczywiście aplikowana w określonym obszarze.

Schemat przygotowania promieni. Z lewej strony wchodzi wysokoenergetyczny strumień wiązki protonów, którego zasięg w tkance określony jest przez wybór absorbera wstępnego, a jego boczne ograniczenie przez przesłonę. Ustawienie leczonego oka następuje za pomocą promieni rentgenowskich. Za pomocą kamer kontrolnych sprawdzone zostaje prawidłowe położenie oka.